De Groene Rekenkamer

“7 Jaar terugverdientijd” – de groene belofte van minister Wiebes voor zonnepanelen.

Wat is terugverdientijd eigenlijk? 

Stel u investeert 1000 euro en na tien jaar ontvangt u uw 1000 euro terug. Hoera, u heeft uw investering terugverdiend in 10 jaar.  Wel wat lang die tien jaar, maar we hebben elke cent van de inleg terug. Maar is dat zo?  Stel dat er 2,0 % inflatie per jaar is. Dat betekent dat u met hetzelfde bedrag aan geld elk volgend jaar 2,0 % minder inkopen kunt doen; na 10 jaar is de koopkracht zelfs gezakt tot 82% van het oorspronkelijke bedrag (nb. bij 1,5% inflatie is dat 86%).  U had in dit geval geen 1000 euro, maar 1220 euro terug moeten krijgen om in termen van koopkracht uw inleg gecompenseerd te krijgen (nb. bij 1,5% inflatie is dat 1160 euro).  Het behoeft geen betoog dat het meer tijd neemt om een hoger bedrag uit het project terug te verdienen. We leren hiervan dat terugverdientijd rekening moet houden met inflatie (koopkrachtdaling van de euro) om een zinvol gegeven te zijn.   Helaas wordt bij allerlei terugverdientijdbeloften helemaal geen rekening gehouden met inflatie.

Hoe zit dat met zonnepanelen?  Stel u neemt deel in een zonnepanelen project en investeert 1000 euro en u krijgt elk jaar 100 euro uit de opbrengst van stroomproductie en een subsidie. U zult dan waarschijnlijk van de verkoper van de panelen horen dat uw investering een terugverdientijd heeft van 10 jaar. In het grafiekje hieronder ziet u dat aangegeven door de blauwe lijn. In jaar nul is de nog terug te verdienen bedrag gelijk aan de inleg (uiteraard). Naarmate u terugverdient, daalt de blauwe lijn en in jaar tien is het bedrag terugverdiend (snijpunt met de horizontale as).  Als we inflatie meenemen, moet het bedrag van 100 euro elk jaar voor het verlies van de koopkracht worden verminderd.  We krijgen nu de oranje lijn die minder daalt dan de blauwe lijn en dus de horizontale as op een later tijdstip snijdt, nl. na ongeveer 11,3 jaar. Dus het duurt 11,3 jaar voordat we met de terugverdiende bedragen hetzelfde kunnen kopen als voor oorspronkelijke bedrag van de inleg.  We concluderen dat door inflatie de terugverdientijd in termen van koopkracht toeneemt.  

Máár, …  u heeft economisch gezien meer compensatie nodig dan de opgeofferde koopkracht: als u de 1000 euro belegd had dan had u rente of een beleggingsrendement gekregen. Deze gemiste inkomsten moeten ook terugverdiend worden. We nemen voor dit voorbeeld aan dat u een rendement van 3 % had kunnen realiseren. Het resultaat zien we in de grijze lijn.  We zien nu dat het ca 14,4 jaar duurt voordat u gecompenseerd bent voor uw bereidheid om op tijdstip nul voor een bedrag van 1000 euro aan koopkracht en investeringsmogelijkheid op te offeren. Ook deze factor wordt niet meegenomen in aanbevelingen om in zonnepanelen te investeren. Het is ook een lastige factor omdat het haalbare rendement voor iedereen anders is. Bij bedrijfsinvesteringen wordt daarom vaak een branch-specifiek rendement genomen.  Maar de beslissing om in zonnepanelen te investeren is individueel.

De illusie van een lening voor zonnepanelen.   Stel dat u in bovengenoemd voorbeeld de helft van de aankoop van de panelen uit een lening haalt.  Dus van de investering van 1000 euro, behoeft u nog maar 500 euro bij aanvang in te leggen.  Leningen zijn tegenwoordig goedkoop, met name voor duurzame doeleinden. Natuurlijk betaalt u rente en aflossing, die de jaarlijkse opbrengst iets verkleinen. We nemen voor de rente 1,5% per jaar en voor de looptijd 15 jaar. We nemen ook aan dat de lening een annuïteiten lening is, dat wil zeggen dat het bedrag van rente + aflossing elk jaar hetzelfde is (zoals in geval van hypotheken vaak het geval is).  Onze grafiek gaat er nu als volgt uitzien.

De lijnen beginnen in jaar nul bij het bedrag van de inleg van  500 euro. We zien nu dat de terugverdientijden voor onze drie gevallen aanmerkelijk korter zijn geworden. In het geval van de nominale berekening (blauwe lijn) is dat 7,9 jaar geworden –  aardig in de buurt van de 7-jaar-belofte van minister Wiebes.  Dit lijkt dus de truc:  neem een lening met lage rente en verkort de terugverdientijd. 

Wat is dan de genoemde illusie:   we hadden een lening over een periode van 15 jaar.  Nadat de terugverdientijd gehaald is in jaar 7,9 (in het geval van de blauwe lijn), blijft er over de jaren 9 t/m 15  nog totaal 295 euro aan aflossing en rente te betalen.  Natuurlijk levert het project nog steeds 100 euro per jaar op in dit voorbeeld, en heeft u met dit bedrag de 295 euro terugverdiend in de jaren 8,9 en 10, in feite in een kleine 3 jaar.  Als we die optellen bij de terugverdientijden die we in de tweede grafiek zien, komen we ongeveer één jaar hoger uit dan de terugverdientijden in de eerste grafiek – dat wordt veroorzaakt door de rentelast die u accepteert door een lening te nemen.  Kennelijk schieten we niets op met de lening.

Minister Wiebes bepaalt zich op uitkomsten van berekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). In de berekeningen van het planbureau vinden we categorisch de aanname dat projecten voor 50% zijn gefinancierd.  Uit onze beschouwing hierboven wordt duidelijk waar de beloofde  7 jaar terugverdientijd (volgens de gangbare definitie) vandaan komt.    

Wat dan:   als u toch de behoefte heeft om op een eenvoudige manier een  gevoel te krijgen  over de verdienste van een project,  kijk dan wat de “ twee- keer-terugverdientijd”  is, in het geval zonder financiering.    In ons boven becijferde voorbeeld blijkt de “twee-keer-terugverdientijd”  20 jaar te zijn, ongeveer de levensduur die je kan verwachten van zonnepanelen.

Waar gaat het eigenlijk over:

Het gaat erover dat u als burger zelf groene stroom opwekt bij voorkeur zoveel als u verbruikt. Als u een goed rendement kan maken met beleggingen heeft het geen zin om op financiële gronden zonnepanelen te installeren. Maar als u wel zonnepanelen installeert (of deelneemt in een zonne-energie opwekproject) dan wilt u wel graag weten wat het financiële plaatje is.   Wat u terugverdient met zonnepanelen wordt door de kale stroomprijs bepaald voor het deel van de terug-levering en de volle variabele stroomprijs voor wat u zelf vóór de meter gebruikt. Omdat de stroomprijs door overvloedig beschikbare fossiele brandstoffen laag wordt gehouden, moeten (kleinere) projecten met subsidie of belastingvrijstelling draaien om concurrerend te kunnen zijn met fossiele brandstoffen.   Denk er bij uw overwegingen aan dat subsidiegelden en belastingvrijstellingen via de belastingheffing uit uw eigen portemonnee komen. De enige manier om zonnepanelen economisch rendabel, d.w.z. onafhankelijk van subsidie, te maken is door verhoging van de prijs van fossiele brandstoffen (bijvoorbeeld door een CO2 belasting).   Hoe de prijs van energie zal verlopen, in aanmerking genomen het overvloedige aanbod van aardgas uit Noorwegen en Rusland, is een vraag die ons in komende jaren zal bezighouden.

De beste wensen voor 2021

Energie Coöperatie Westerveld wenst iedereen een gezond en zowel een energiek als energiezuinig 2021 toe!
2020 was een raar raar waarbij we minder energie gebruikt hebben op kantoren, waarbij we minder hebben gereisd maar wel meer thuis hebben gewerkt en waarschijnlijk thuis ook meer energie hebben gebruikt. Nu de vaccins voorhanden zijn en het uitrollen ervan aanstaande is zal onze wereld weer open gaan. We kunnen weer van onze vrijheid genieten.

En degene die in 2020 thuis veel aan hun energie verbruik hebben gedaan zullen vanaf nu zien of het de moeite waard is geweest! Laten we hopen dat we snel weer een nieuw normaal gaan ervaren!

Zo hoopt de Energie Coöperatie Westerveld ook eindelijk een fysiek energiecafé te kunnen openen en weer volop bij de burgers van Westerveld energiescans en warmte scans te kunnen doen!

Dus laten we nog even doorzetten om dan vervolgens weer te genieten!

De CV-verbeterbon

Het drents energieloket is de CV-verbeterbon-actie officieel gestart. Via deze actie kun je je CV-installatie met €200 korting waterzijdig laten inregelen. Zo haal je deze winter letterlijk de warmte in huis!

Je kunt een kijkje nemen op de site. Hier lees je alles over:

  • Waterzijdig inregelen: wat is het, wat zijn de voordelen?
  • De actie: is je woning geschikt, wat zijn de geschatte kosten?
  • Het simpele stappenplan: hoe doe je mee aan de actie?  

Daarnaast kun je je ook al aanmelden!

Nieuwsgierig? 

Klik hier om naar de website te gaan om je aan te melden! 

Waarom waterzijdig inregelen?

Merk je dat het lang duurt voordat je huis warm is, of warmen sommige kamers langzamer op dan anderen? Grote kans dat de radiatoren uit balans zijn. Waterzijdig inregelen kan in dat geval een groot verschil maken omdat je huis sneller en gelijkmatiger verwarmd wordt. En dat merk je! Het wooncomfort neemt toe, je bespaart op je gasrekening én je levert een concrete bijdrage aan een duurzamere toekomst.

Meer uitleg over waterzijdig inregelen

Lees ook op ons forum in het energiecafé over dit onderwerp

Verandering aanvragen energielabel

Per 1 Januari veranderd de manier waarop je het energie label van je huis definitief kunt aanvragen. Elk huis heeft bij het ingaan van de wet met betrekking tot de energie labels een basis en tijdelijk label gekregen die vaak lager ligt dan je huis werkelijk zou kunnen hebben.
Tot 31 December 2020 kun je deze voor een laag bedrag (€6,00?) je tijdelijke energie label omzetten naar een definitief energie label.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is image.png

Per 1 Januari 2021 gaat dit veranderen.
Als je dan een definitief energie label aanvraagt krijg je een energie adviseur op bezoek die je huis door gaat lopen en adviezen gaat geven.

let op: Dat is iets anders dan de Westerveldse energiecoach!

Wil je hier meer informatie over lezen kijk dan op de website van de rijksoverheid.

Klik <HIER> voor meer informatie.

Hoe bouw je een groen huis, deel 2

Tijdens dit tweede interview met Hans en Titia zijn we inmiddels een aantal maanden verder. Voorbijgangers hebben het goed kunnen volgen, de bouw schiet al aardig op. Opvallend was het houtskelet, wat ter plaatse gebouwd is. De uitvoerende timmerman heeft hier uitstekend werk afgeleverd. Daarna volgden dak, wanden deuren, glas en is er een begin gemaakt met het leggen van leidingen en kabels. Het huis is inmiddels al wind en waterdicht. Wegens het mooie weer van de afgelopen maanden liggen ze zelfs voor op schema.

Goede berichten alhoewel het allemaal soms niet is voor te stellen hoeveel beslissingen genomen moeten worden en dan is het fijn om tijdelijk dichtbij te wonen. Het is wel frustrerend dat het gebruik van milieu vriendelijke materialen nog geen gemeengoed is en vrij kostbaar. Echter het goede gevoel overheerst. De contacten op de bouwplaats zijn goed, het werk degelijk  en ook de buren leven mee.

Tijd om een aantal onderwerpen uit te lichten. 

De zonnepanelen op het zuiddak liggen in 9 rijen boven elkaar mooi in het dak verzonken. In totaal maar liefst 135! Het zijn kleinere zonnepanelen dan gemiddeld met een vermogen van 80 Watt per stuk. De panelen zijn van Nederlands fabricaat en omdat het ‘glas op glas’ panelen zijn, is het zelfs mogelijk ze op maat te zagen.


De zonnepanelen zijn in het dak verzonken en dan is brandveiligheid extra belangrijk. Op het dak is brandwerend doek aangebracht en de panelen zijn zo neergelegd dat er nog ventilatie mogelijk is. Regengootjes zijn aangebracht en gaas zodat nestelende vogels hier niets te zoeken hebben. Op elke 4 zonnepanelen is een micro-omvormer aangesloten op het dak zelf. De prestaties van de panelen zijn uiteraard te volgen op de PC en of mobieltje. Helaas stroom produceren op dit moment kan nog niet het wachten is op het akkoord van de netwerkbeheerder. Hans en Titia verwachten dat ze zelfs, na eerst de stroom te gebruiken  voor de eigen apparaten en auto, nog energie kunnen exporteren aan het net.

De muren zijn ruim 40 cm dik. Aan de buitenkant de gevelbeplating; verticale verduurzaamde houten planken die uiteindelijk vergrijzen en niet alleen mooi zijn maar ook dienen als ‘regenjas.’ Aan de binnenkant de houtskeletbouw met een 6 cm dikke isolerende houtvezel installatieplaat waarin de elektriciteitsbuizen. Op moeilijke plekken zijn vlas-isolatie-pakketten gebruikt. In de ruimte tussen buiten en binnenblad van de gevel zijn cellulose houtvlokken gespoten. Voor de lastige hoekjes/ruimtes is vlas gebruikt. Op een deel van de muren komt leemstuc als binnen eind-afwerking. Duurzaam, mooi en goed voor het binnenklimaat.

De kruipruimte is 75 cm diep. Daarboven is de goed geïsoleerde begane grond vloer aangelegd. Eind dit jaar komt daar nog een 7 cm dikke afdekvloer op waarin de vloerverwarmingsslangen worden verwerkt. De verdieping/zoldervloer bestaat uit een ondervloer van 50 zware balken en 178 planken. Door Hans en familie zelf in de olie gezet. Bovenop deze ondervloer komt nog een tweede vloerlaag. In de tussenruimte liggen de luchtkanalen en de stroomkabels.

Binnenshuis moet een houtkachel samen met de lucht/water-warmtepomp voor een aangename warmte zorgen. De kachel is van Finse makelij en wordt opgetrokken tot aan de verdiepingsvloer. De brander-besturing van de kachel is volautomatisch via een eigen thermostaat. Luchttoevoer vindt plaats vanuit de kruipruimte. Hans en Titia hoeven de kachel eens in de ca. 24 uur te voeden met wat blokken.  Ze hebben zich voorgenomen niet te gaan stoken bij windstil of mistig weer. De warmtepomp voor de vloerverwarimg met zôneregeling in elk vertrek is immers een prima alternatief.

Zonde als alle warmte met de ventilatie naar buiten verdwijnt, dus is gekozen voor een warmte-terugwin-unit, ook van Nederlandse makelij. In de verdiepingsvloer zijn de luchtkanalen aangelegd die de lucht uit alle ruimtes van het huis verzamelen. In de op zolder geplaatste warmtewisselaar wordt de verse ventilatielucht  verwarmd door de uitgaande lucht. Dit zonder menging van de verse lucht met de vieze lucht uiteraard en geluidsvriendelijk.

Voor de elektriciteitsvoorziening worden 12 groepen van 230 Volt aangelegd en 4 groepen op 400 Volt krachtsstroom (elektrisch inductie-fornuis, warmtepompboiler, zonnepaneel-systeem en laadpaal).

In deze maanden is er al veel gebeurd. Hans en Titia zijn er nog niet maar we zien het huis met de dag ‘groeien.’ Over een paar maanden volgt weer een nieuwe stand van zaken.

Opening Digitaal Energiecafé!

Er komt op dit moment heel veel op ons af. We hebben de pandemie en zitten midden in de energietransitie. Gaan we de gestelde doelen uit het klimaatakkoord halen? De innovatie gaat snel. Er moeten stappen gezet maar het duizelt.

De gemeente heeft ons een waardebon gestuurd voor kleine duurzame maatregelen. Een begin. Wat kunnen we daar nu mee en wat speelt er nog meer in Westerveld? Wat kunnen we zelf doen en worden we gehoord?

Wij zijn benieuwd naar de onderwerpen waar u mee bezig bent en daarom hebben we een digitaal energiecafé opgericht. In deze omgeving kunnen we 24/7 met elkaar ‘praten’ , tips en trucs delen, vragen stellen en informatie halen. Tijdens sommige cafés is er live een ervaringsdeskundige aanwezig om vragen te beantwoorden. Iedereen is welkom en meedoen is gratis. Om aan de digitale stamtafel ook daadwerkelijk mee te kunnen praten is het nodig om u (veilig en eenvoudig) te registreren.

Wethouder Doeven verzorgt de opening op donderdag 26 november om 19 uur. Daarna bent u van harte welkom op elke dinsdag- en donderdagavond is er van 19 -21 uur de mogelijkheid tot live chat. Maak daar gebruik van!

Nieuwsgierig geworden? Bezoek dan het Digitale Energiecafé van de Energie Coöperatie Westerveld via ……

Het digitale energiecafé vind je op https://energiecafe.ecwesterveld.nl.
En als je de website opent zie het menu, klik je vervolgens op:    Videochat Stamtafel en volg de instructies

Geen energiecoach en warmtescan bezoeken.

In verband met de nieuwe corona maatregelen van 14 November 2020 heeft het bestuur besloten om voorlopig geen fysieke contacten aan te moedigen en heeft om deze reden alle energiecoach en warmte scan afspraken stil gelegd.


Deze worden zodra de Corona maatregelen dit weer toelaten opnieuw ingepland.

Excuses voor het ongemak.

Voor de duidelijkheid ziet u hier de corona kaart van de overheid met daarin de gedeeltelijke lockdown maatregelen van 14 oktober 2020.

Gedeeltelijke lockdown Corona Maatregelen per 13 oktober 2020
Gedeeltelijke lockdown Corona Maatregelen per 14 oktober 2020

Groen gas van en voor het dorp. Is dat mogelijk?

Groen gas van en voor het dorp. Is dat mogelijk? Ja, Weet onderzoeker Annet Jantien Smit van de Hanzehogeschool in Groningen maar het is nog wel duur.

Annet Jantien Smit: ,,Denk aan een soort IKEA-model voor vergisters. ” Foto: Peter Wassing. Foto: Peter Wassing

Kan een buurt of dorp koken en stoken op groen gas dat lokaal is geproduceerd uit eigen voedselresten, keuken- en tuinafval en wellicht ander organisch afval?

Annet Jantien Smit, onderzoeker/docent aan de Hanzehogeschool Groningen, kent het antwoord: Het kan in principe wel, maar de techniek om uit deze biomassa groen gas te maken is nu nog te duur.

Energiecoöperatie

Ze wil nu met onderzoekers, studenten en bedrijven in de regio bekijken of daar verandering in mogelijk is. Ze werven fondsen voor een haalbaarheidsstudie en een pilotproject, onder meer via het project Toukomst van het NPG. Beide studies moeten uitwijzen of grootschalige toepassing de techniek rendabel maakt, en hoe er draagvlak voor kan worden gecreëerd. De Groninger Energiekoepel zoekt al een energiecoöperatie die het idee wil uitproberen.

Er zijn volgens Smit veel situaties denkbaar waarin groen gas de beste oplossing is om de verwarming van bebouwing te verduurzamen. Het heeft dezelfde kwaliteit als aardgas. Bestaande gasleidingen en cv-ketels blijven bruikbaar.

‘Eenvoudigst en goedkoopst’

,,In landelijk gebied heb je veel oude woningen. Die staan meestal te ver uit elkaar om ze op een warmtenet aan te sluiten. Dat is niet handig en te duur. Als je ze wilt verwarmen met een warmtepomp moet je ze zo zwaar isoleren, dat is onbetaalbaar. Dus is het op zo’n plaats het eenvoudigst en goedkoopst om het aardgas te vervangen door groen gas.“

Smit noemt andere voordelen van het concept. ,,De vraag naar groen gas is groter dan het aanbod. Dat blijft waarschijnlijk nog lang zo. Naar verwachting is er in 2030 2 miljard kubieke meter van nodig voor de bebouwde omgeving. Daarnaast is er dan is een behoefte van nog eens 2 miljard kuub voor de industrie en transport, terwijl er nu nog maar zo’n 140 miljoen kuub van wordt gemaakt. Als je lokaal groen gas kunt produceren, kun je een deel van die behoefte afdekken en ben je niet afhankelijk van de markt. Door energie te maken uit biomassa waarvoor nog geen hoogwaardiger gebruik is lever je een bijdrage aan de circulaire economie. En het kan ook kosten besparen voor bijvoorbeeld afvalverwerking.”

IKEA-model

Dat op kleine schaal organisch afval verzamelen en vergisten niet rendabel is, bleek haar bij een onderzoek bij een deel van de stad-Groninger horeca. Het moest uitwijzen of het voor restauranthouders profijtelijk zou zijn om gezamenlijk voedsel- en keukenresten te vergisten tot biogas voor eigen gebruik.

Annet Jantien Smit, onderzoeker/docent aan de Hanzehogeschool Groningen. Foto: Peter Wassing

Smit: ,,Dat was mogelijk als een vergister geen 150.000, maar 60.000 euro zou kosten. Of als de prijs van aardgas niet 70 cent, maar 2,25 euro per kubieke meter bedroeg. Ik kwam voor Toukomst op het idee voor een concept van vergisting op kleine schaal dat je op veel plaatsen kunt toepassen. Daarmee wordt de techniek vanzelf goedkoper. Denk aan een soort IKEA-model voor vergisters. Beleidsmakers zouden om het principe mogelijk te maken kunnen overwegen op groen gas geen belasting te heffen.”

Compost

Wat Smit voor ogen heeft zijn eenheden met drie vergisters.. De eerste zet moeilijk te vergisten ‘groen’ als bermgras om in biogas, een tweede vergister doet dat met tuinafval en keuken- en voedstelresten, de derde verrijkt het biogas tot groen gas. ,,Je moet per plekke kijken wat voor aanbod van biomassa er is. Misschien is er ook wel een boer die mest kan leveren. Van het digestaat, het restproduct van vergisting, kun je weer compost maken. ”

Smit verwacht veel van de mogelijkheden met bermgras. Dat is nu nog moeilijk te vergisten. Op de Hanzehogeschool wordt gewerkt aan een innovatief procedé dat met de inzet van bacteriën uit de koeienmaag die omzetting in biogas beter mogelijk maakt. ,,Met bermgras kun je verder niets. Het is te vervuild om er veevoer van te maken. Er is echter ontzettend veel van beschikbaar. Van de hoeveelheid die door de provincie Drenthe wordt gemaaid, kun je voor twee procent van de inwoners groen gas maken.”

Gebruiksmogelijkheden

Een ‘Energy Transition Centre for a Community’ noemt zij de installatie voor de groen-gasproductie. Die moet worden in haar visie worden ondergebracht in een soort kas die ook aan andere activiteiten onderdak kan bieden, zoals een buurtmoestuin of horeca. ,,.Maar alles in overleg met omwonenden en andere betrokkenen. Het leuke van het idee is dat het -anders dan bijvoorbeeld bij grote windparken- directe gebruiksmogelijkheden en aanknopingspunten biedt voor omwonenden en bedrijven.”

[Bron: Dagblad van het Noorden 14 Oktober 2020]